01. Temel Kavramlarla İlgili Açıklamalar: Stratejinin Önemi ve Sınırları

Strateji nedir? Ekonomik ve yönetsel bir kavram olarak strateji nasıl açıklanabilir?

Son yıllarda işletmecilik alanında yapılan çalışmalar içinde özellikle yönetim ve karar teorilerinde strateji kavramı oldukça önemli bir yere sahip olmaya başlamıştır. İşletme yönetiminde strateji, fonksiyonlar arasında oluşabilecek karışıklıkları açıklığa kavuşturan genel amaçları belirleyen özellikleri düzene koyan ve ekonomik bir ortamda işletmenin en uygun konuma geçmesini sağlayan alternatif kararlar bütünüdür.

Yönetsel stratejinin genel özellikleri hangi başlıklar altında toplanır?

Bir analiz etme sanatı olması, işletme amaçlarına hizmet etmesi, işletmenin çevresiyle karşılıklı ilişkileri düzenlemesi, monoton karar ve faaliyetlerden farklı olması, işletmenin finansal ve beşeri kaynaklarını uyum içinde yönetmeye yönelik olması, işletmeye karmaşık ve dinamik bir çevrede faaliyet alanı belirlemesi, insan kaynaklarını cesaretlendirme ve harekete geçirme aracı olması, yönetsel stratejinin genel özelliklerini oluşturur.

Strateji kavramı ile anlam karışıklığı yaratan kavramların farklı ve benzer yönleri nelerdir?

Strateji yönetimle ilgili amaç, hedef, misyon, politika, program, bütçe, yöntem ve plan gibi pek çok kavramla da yakından ilgilidir. Çoğu zaman bu kavramlarla eş anlamda kullanılır. Ancak, strateji daha ayrıntılı olarak incelendiğinde bu kavramlardan farklı olan yönleri açıkça görülebilir.

Stratejik yönetim nedir ve stratejik yönetim süreçleri hangi aşamaları kapsar?

Stratejik yönetim stratejilerin planlanması için gerekli araştırma, inceleme ve değerlendirmeleri, uygulamadan önce amaçlar uygunluğu açısından bir kez daha gözden geçirme ve uygulama aşamasında da örgüt içi her türlü yapısal ve motivasyonel önlemleri almayı kapsayan ve işletme üst yönetimini ilgilendiren süreçler toplamıdır. Söz konusu stratejik yönetim süreçleri; stratejik planlama, politika oluşturma ve uygun yapı araştırma çabaları ile karşılaştırmalardan oluşur.

İşletme stratejisinin sınırlarını belirleyen unsurlar nelerdir?

İşletme stratejisinin sınırları; “töresel ve yasal sınırlamalar”, “uygulamadan gelen sınırlamalar”, “karşı stratejiler” ve “sosyal ve politik sınırlamalar” şeklinde dört ayrı kısımda incelenebilir.

02. Stratejik Planlama ve Amaçlar Sistemi

İşletmede amaçların tanımını, özelliklerini ve amaçlar hiyerarşisini nasıl ortaya koyarsınız?

İşletme yönetimi açısından amaçlar örgütlerin faaliyetlerinin ve varoluşlarının nedenidir. Örgütsel amaç, organizasyonunun bir bütün olarak gerçekleştirmek istediği geleceğe yönelik konuları kapsar. Amaçlar, işletmenin planlarına yol gösteren birer unsur oldukları gibi hedeflerine ne ölçüde ulaştığını yönetime bildiren birer araç görevini de yerine getirirler. İşletme toplumsal bir birim olarak birtakım amaçlara ulaşmak için kurulur. İşletmenin bütününü ilgilendiren amaçlarına genel, belli bir bölümünü ilgilendiren amaçları da özel amaçlar olarak adlandırılır. Genel amaçlar kendilerine bağlı olarak daha özel amaçların oluşturulmasına yardımcı ve hatta neden olan unsurlardır.

Uzun dönemli ve kısa dönemli amaçların birbirinden farklı yönleri nelerdir?

Genel amaçlar işletmenin ömrü boyunca devam edebilecek uzun süreli amaçlardır. Özel amaçlar ise daha kısa sürelidir, taktik ya da eylemsel olaylarla ilgilidir. İşletmenin genel amaçları daha çok onun stratejisini ilgilendirir.

İşletmenin ekonomik amaçları nelerdir? Bu amaçların ölçümü ve araçlarını açıklayınız.

Ekonomik amaçları değerleyen yeterli bir ölçü bulmak oldukça güçtür. Ancak genel olarak kabul görmüş bir ölçü olarak kârlılık gösterilebilir. Bu ölçü işletme faaliyetlerinin başarısını devamlı olarak ölçmeye olanak sağlar, geleceği kestirmeyi sağlar ve farklı sanayi kollarındaki firmaların durumlarını karşılaştırmaya yardımcı olur. İşletme faaliyet konusunu ve kârlılığını bir kere saptadıktan sonra faaliyetlerinin kârlılığını korumak için yeni kaynaklar bulmak ya da onları günün koşullarına göre yenilemek, mevcut ve yeni ürünleri için dönemli ekonomik amaçlarının her biri kâr beklentilerinin bir bölümünü oluşturmakla birlikte “büyüme”, “güvenlik”, “otonomi” gibi işletmenin yaşama ve gelişmesini sağlama amaçlarına da hizmet eder.

İşletmenin ekonomik olmayan amaçları nelerdir? Bu amaçların oluşumu için işletme içi ve işletme dışı baskılar nelerdir?

İşletmelerin ekonomik olmayan amaçları ve sosyal sorumlulukları çevre ile ilgilidir. İşletmenin çevresini; işgören kuruluşları, müşteriler, kamu kuruluşları ve toplum oluşturmaktadır. İşletme açısından düşünüldüğünde çevre ile olan ilişkiler hem ekonomik hem de ekonomik olmayan amaçları kapsar. İşletme, gerek ekonomik gerekse ekonomik olmayan amaçlarını gerçekleştirirken işletme içinden ve işletme dışından gelen; yakın, ulusal ve uluslararası baskıların etkisi altında kalır.

Sosyal anlaşma ve sosyal sorumluluk kavramlarını açıklayınız.

Sosyal sorumluluklar, işletmenin ekonomik ve yasal koşullara, iş ahlakına, iç ve dış çevredeki kişi ve kurumların beklentilerine uygun çalışma stratejisi ve politikası güdülmesine, insanların mutlu ve memnun edilmesine ilişkindir. Sosyal anlaşma ise iki ya da daha çok kişi ya da kuruluşun aralarındaki ilişkiden doğan karşılıklı anlayış ve beklentiler toplamıdır.

Sosyal sorumluluğun kapsamına giren konular nelerdir?

İşletme yönetiminin hissedarlara karşı yükümlülükleri, yakın çevreye istihdam olanakları yaratılması, tüketicilerin korunması, iş ahlakına uyum, çevrenin korunması ve insanlığa karşı duyulması gereken ihtiyari sorumluluklar başlıca sosyal sorumluluk alanlarını oluşturmaktadır.

03. Genel Çevre Analizi

Tüm dünyada yaşanan değişim ve bunların işletmeler üzerindeki etkileri neleri kapsar?

Tüm dünyada yaşanan değişim ve bunların işletmeler üzerindeki etkilerini, işletmeyi ve yakın çevresini etkileyen ekonomik, teknolojik, politik, yasal, sosyokültürel ve ekolojik değişkenlerde oluşan genel çevresel faktörler; ekolojik inceleme ve hipotezler; hukuksal, dinsel ve ahlaksal incelemeler oluşturmaktadır.

İşletmeyi ve yakın çevresini etkileyen ekonomik, teknolojik, politik, yasal, sosyo- kültürel ve ekolojik değişkenlerde oluşan genel çevresel faktörleri belirtiniz. Bu faktörlerin analizleri ve bu faktörlerdeki eğilimler karşısında işletmenin stratejik yönetimi nasıl açıklanır?

Tüm dünyada pek çok alanda hızlı değişmeler yaşanmaktadır. Ülkeler arasında ekonomik bütünleşmeler yönünde önemli adımlar atılmaktadır. Bu bütünleşme girişimleri, teknolojik gelişmelerin ulaşımda, iletişimde, üretimde vb. alanlarda sağladığı kolaylıklar dünyadaki politik eğilimleri yönlendirmektedir. Dünyadaki politik eğilimler ise işletmelerinin faaliyetlerini etkilemektedir. İşletmelerin faaliyetlerini etkileyen diğer genel çevre unsurları ülkelerin ekonomik, sosyokültürel, teknolojik, ekolojik, hukuksal, dinsel ve ahlâksal faktörler olarak ele alınabilir. Tüm bu faktörlerin işletmelerin faaliyetlerini ve geleceğe yönelik stratejik düzenlemelerini şekillendirir.

04. Yakın Çevre Analizi, Çıkabilecek Fırsat ve Tehlikelerin Analizi

Çevresel analiz ve teşhisler işletmeler için neden önemlidir?

İşletmelerin faaliyet gösterdiği çevre oldukça dinamiktir. Değişme ve gelişmelerin hızla yaşandığı bu çevre işletmelerin başarısını etkiler, planlamacıların fırsat ve tehditleri önceden öğrenme ve uygun stratejik seçimlerde bulunma olanağı sağlar.

Devlet, yerel yönetimler, pazar, müşteriler, satıcılar, finansal kurumlar ve sendikalar gibi yakın çevre faktörleri ve bunlara ilişkin teşhisler nasıl açıklanır?

İşletmeyi kuşatan yakın çevresel faktörler; devlet ve yerel yönetim düzenlemeleri, pazar koşulları ve müşteri özellikleri, satıcılar ve tedarik ortamı, işçi işveren ilişkileri ve sendikalar, finansal kurumlar, rakipler ve rekabet başlıkları altında incelenebilir.

Rekabeti etkileyen faktörleri ve endüstriyel rekabetin analizini nasıl açıklarız?

Her bir faktörün dikkatle ele alınması ve işletme için stratejik başarı unsurlarına dönüştürülmesi gereklidir. Stratejistler çevre konusunda çeşitli kaynaklardan bilgi toplarlar.

Çevresel analizler için kullanılan tekniklere ilişkin konular neleri kapsar?

Çevresel analizler konusunda toplanan bu veriler işlenerek geleceğin tahmin edilmesinde ve planlanmasında kullanılır. Planlamada çeşitli planlama tekniklerinden yararlanılır.

05. İşletme Değerleme, Rakiplerle Kıyasla Güçlü ve Zayıf Yönlerin Analizi

İşletmenin aynı endüstride faaliyette bulunan rakiplerine kıyasla güçlü ve zayıf olan özellikleri nasıl belirlenir?

İşletmenin rakiplerine kıyasla güçlü ve zayıf yönlerinin açıkça bilinmesi ve analiz edilmesi yöneticinin stratejik seçimlerini kolaylaştıracaktır. Yönetim aynı zamanda işletmesinin şimdiki güçlü ve zayıf taraflarını analiz ederek mevcut ve gelecekteki strateji ve politikaları değerleme ve yönlendirme olanaklarına kavuşabilecektir

İşletmenin güçlü ve zayıf olan özelliklerini öğrenirken kullanılan başlıca kıyaslama teknik ve yöntemleri nelerdir?

İşletmenin güçlü ve zayıf yönleri, o sektörde faaliyette bulunan ulusal ve uluslararası rakiplere nazaran işletmenin elinde bulundurduğu rekabet üstünlükleri ile sakıncalarının saptanmasına ilişkin analizlerle bulunmaktadır. işletme değerlemesi ile ilgili analizlerde dört farklı yaklaşımla yapılmaktadır. Böylece işletmenin rakiplerine kıyasla içsel (core) becerileri ile ayrıcalıklı (distinctive competencies) üstünlükleri belirlenmektedir.

Bu yaklaşımlar:
1. 7- S Analiz yöntemi
2. PİMS Analiz yöntemi
3. Değer zinciri analizi yöntemi
4. Fonksiyonel analiz yöntemi

İşletmenin durumunu tüm işletme fonksiyonları açısından ayrı ayrı ve derinlemesine nasıl analiz edilir?

İşletmenin durumu; pazarlama ve dağıtım faktörleri, finans ve muhasebe faktörleri, araştırma geliştirme ve teknoloji faktörleri, üretim ve tedarik faktörleri, endüstri ilişkileri personel yönetimi faktörleri gibi tüm işletme fonksiyonları ve sinerji faktörleri açısından derinlemesine analiz edilebilir.

06. İşletme veya Stratejik İş Birimlerinin İzleyebilecekleri Stratejik Alternatif Türleri

Stratejik seçeneklerin sınıflandırılması başlığı altındaki büyüme stratejileri, durgun büyüme stratejileri ve tasarruf stratejilerinin özellikleri nelerdir?

İşletmelerin izleyebilecekleri stratejileri büyüme, durgun büyüme ve tasarruf stratejileri olmak üzere üç ana grupta toplamamız mümkündür. Büyüme stratejisi işletme içi ve işletme dışı yöntemlerle olabildiği gibi işletme kaynaklarının başka firma kaynaklarıyla birleştirilmesi yöntemiyle de olabilir. Günümüzde işletmelerin stratejik büyüme planları; uzmanlaşma, yatay farklılaştırma, dikey farklılaştırma, tek yönlü farklılaştırma, yığışım ve türdeşlik şeklinde altı grupta toplanmaktadır. İşletmelerin izleyebilecekleri ikinci strateji durgun büyüme ya da dengeliliktir. Durgun büyüme stratejisi, işletmenin bulunduğu alanda emin adımlarla gelişmesini sürdürmesi, yeni alanlara girmek ve riski arttırmaktan kaçınması anlamına gelmektedir. Üçüncü strateji alternatifi ise tasarruf stratejisi olarak adlandırılır.

Karma stratejiler ve yenilik stratejisi nasıl açıklanır?

İşletmelerin bu üç ana strateji alternatifi dışında “karma” ve “yenilik” adını vereceğimiz farklı strateji seçenekleri de bulunmaktadır. Karma stratejiler tek bir ürün ya da hizmet üretim ve satışında bulunan işletmenin, gerekirse büyüme ve gelişme için aynı anda farklı stratejiler izleme yolunu seçme olanağını ifade etmektedir. Yenilik stratejisi ise strateji geliştirme seçenekleri içinde en riskli olanıdır ve sadece yeni bir ürünün pazara sürülmesi ile ilgili olmayıp; teknoloji ve yöntem değişiklikleri, dağıtım kanalları, pazara ulaşma teknikleri ve benzeri işletme fonksiyonlarına yönelik yenilikleri de kapsar.

07. İşletme veya Stratejik İş Birimi Stratejileri ve Seçim Analizi

I. Ansoff’un strateji elemanları analizi ve büyüme matrisi neleri ifade eder?

İşletme veya SİB düzeyinde strateji analizi ve büyüme-gelişme seçeneklerinin incelenmesi konusundaki ilk ciddi çalışma 1965 yılında I. H. Ansoff tarafından yapılmıştır. Ansoff’un analizlerinde büyüme stratejileri ele alınarak incelenmiştir. Ansoff’un açıklamalarına göre stratejik seçimlerin özelliklerini; faaliyet sahası, büyüme vektörü, rekabet avantajı ve sinerji şeklinde belirlenmektedir.

M. Porter’in jenerik stratejileri nasıl açıklanır?

Harvard Üniversitesi öğretim üyelerinden Michael Porter tarafından geliştirilen jenerik stratejilerin temelini rekabetçi stratejiler oluşturmaktadır. Rekabetçi stratejiler de işletmenin faaliyette bulunduğu sektörde rakiplerine göre bulunduğu konumu ve onun rekabet gücünü ifade etmektedir.

H. Mintzberg’in farklılaşma stratejisi ile ortaya konmak istenen nedir?

Porter’in jenerik stratejiler matrisinin içeriğindeki stratejik alternatifleri; maliyet liderliği stratejisi, farklılaştırma stratejisi ve odaklaşma stratejisi yer almaktadır. Kanada’nın McGill Üniversitesi öğretim üyelerinden H. Mintzberg ise Porter’in farklılaştırma stratejisini ele alıp inceledikten sonra konuyu daha analitik incelemek amacıyla; fiyat farklılaştırma, imaj farklılaştırma, destek farklılaştırma, kalite farklılaştırma, tasarım farklılaştırma ve farklılaştırmama olmak üzere altı ayrı rekabet avantajı sağlayan farklılaştırma yolu olabileceğini ileri sürmüştür.

Wright, Pringle ve Kroll’un büyük ve küçük boyutlu işletmeler ya da stratejik iş birimleri için jenerik stratejilerinin özellikleri nelerdir?

- Wright, Pringle ve Kroll adlı düşünürler ise “Stratejik Yönetim” adlı eserlerinde işletmenin boyutuna (büyük ya da küçük işletme) göre seçilebilecek stratejileri Porter’in jenerik stratejilerinden esinlenerek tasnif etmişlerdir.

Patel ve Young’ın stratejik rehberlik analizini nasıl açıklanır?

- Patel ve Younger adlı düşünürler de endüstri hayat eğrisinin gelişme durumu ile işletmenin rekabet durumlarına göre izlenimleri gereken stratejik alternatiflerin neler olabileceğini açıklamışlardır.

08. Yatırımlarını Çeşitlendirmiş Kuruluşlarda Strateji Seçimi: Stratejik Fayda ve Portföy Analizi Teknikleri

Yatırımlarını çeşitlendirmiş kuruluşlarda portföy analizi yaparak her bir işletme ve/veya stratejik iş birimi için etkin kaynak dağılımı ne şekilde gerçekleştirilir?

- Portföy analizi, işletmenin mevcut yatırımlarını kullanılan çeşitli ölçülere göre değerlendirme, bunların gelecekte işletmeye sağlayacakları yarar ve olanakları kestirme ve nihayet bu değerlendirmelerden yola çıkarak işletmenin elindeki kaynakların dağıtımına yol gösterme amacıyla yapılan analitik bir tekniktir. Bu analizler sayesinde işletme mevcut faaliyet alanları içindeki yön ve yollarını tayin etmekte, ana iş alanları ve stratejik birimlerin ortaya çıkmasına yardımcı olmaktadır.

Yatırımlarını çeşitlendirmiş kuruluşlarda her bir endüstri alanı için büyüme, tasarruf veya dengelilik alternatiflerinden hangisini uygun olur?

- Portföy analizlerinin çeşitli şekilleri bulunmaktadır. Ancak, bunların hemen birçoğu için bir matris geliştirilmektedir. Bu matris üzerinde işletmenin stratejik nitelikteki işi ya da ürününün yeri saptanmaya çalışılmaktadır. Daha sonra söz konusu ürün/ürünler ve onların pazar/pazarları hakkında gelecekte neler yapılabileceğine ilişkin kararlar verilebilmektedir.

Toplam yatırım kârlılığını etkileyen faktörleri inceleyerek yatırım alanlarının belirlenmesine nasıl yardımcı olunabilir?

- Portföy analizinin yapılabilmesi için; pazar, rakipler ve endüstri hakkında yeterli ve geçerli bilginin toplanmış olması gerekir. Ayrıca bu analizlerin yapılmasına olanak tanıyan matrisleri hazırlayan yöneticileri, uzman ya da danışmanların işletme analizini de yapmaları, bir başka deyişle, işletmenin güçlü ve zayıf yönlerini analiz ederek ortaya koymalıdırlar. Portföy analizlerinde işin her yönüne daha az önem verilmesi hatalı tahminler yapılmasına neden olmaktadır.

09. İşlevsel Düzey Stratejileri ya da Politikaları

İşlevsel düzey stratejileri (politikalar) kavramı ve stratejik yönetimdeki önemi nedir?

İşlevsel düzey stratejileri (politikalar) faaliyetler için yol göstericidir. Alt düzeydeki yöneticilere tahsis edilen kaynakların nasıl kullanılacağını açıklayan bir kılavuz niteliğindedir. Ayrıca yöneticilerin karar vermek için harcadığı zamanı azaltır. Uygulamada çıkar grupları için standizasyon sağlar ve bölümler arası çatışmalar azalır. Özetle politikalar eksiksiz ve zamanında bir geri bildirim verebilecek bilgi sisteminin oluşumunda etkin rol oynar.

İşlevsel düzey stratejilerinin fonksiyonları neleri kapsar?

Bunlar işletmenin; finans, muhasebe, pazarlama, üretim, ar-ge, satın alma vb. işlevsel düzeyleri ile ilgili alanlarında geliştirdikleri politikalardır. Politikalar faaliyetlere yol gösterir. Her işlevsel bölüme düşen görevin nasıl yapılacağını ve başarılacağını açıklar. Ara ve alt kademedeki yöneticilerin kendilerine ayrılmış olan kaynak ve olanakları nasıl kullanacaklarını açıklayan bir kılavuz durumundadırlar. Politikalar alt kademelere yetki devrini kolaylaştırırken üst kademe yöneticilerinin denetim faaliyeti için standartlar oluşturur; karar vermeyi çabuklaştırır ve etkin bir bilgi sistemine olanak tanır.

Finans-muhasebe, pazarlama, üretim ve satın alma, insan kaynakları, ar-ge, halkla ilişkiler ve hukuksal konularla ilgili politika alternatifleri nelerdir?

Politikaların sayısı niteliği ve çeşitliliği işletmenin büyüklüğüne ve faaliyet çeşitliliği işletmenin büyüklüğüne ve faaliyet çeşitliliğine gidip gitmemesine bağlıdır.

İşlevsel stratejilerin birbirleriyle uyumlu hale getirerek bütünleştirilmesinin önemi neyi ifade etmektedir?

Finans, muhasebe, üretim, pazarlama, araştırma-geliştirme, satın alma vb. ile ilgili fonksiyonel politikaların birbirleriyle bütünleştirilmesi diğer temel işletme işlevleriyle ve onların politikalarıyla da uyumlu kılınması ayrıca; amaçlar, stratejiler ve yakın çevre ile bağlantıların da göz önünde tutulması gerektiğini ifade etmektedir.

10. Küreselleşme ve Küresel Stratejiler

Küreselleşme, uluslararasılaşma ve melez stratejiler ve aralarındaki farklılıklar nasıl ortaya konur?

Küreselleşme gittikçe artan sınır ötesi faaliyetlerle eşzamanlı iletişime olanak tanıyan ve bilgi teknolojisi ile desteklenen değişim sürecini ifade eder. Uluslararasılaşma ülke sınırlarını aşan ekonomik faaliyetlerin yaygınlaşması ve artmasıdır. Melez strateji ise küresel stratejinin bir adım ötesindedir ve bu stratejide çeşitli ülkelerdeki birimler faaliyetlerini sadece bir uluslararası merkezden sürdürmekle kalmazlar, ayrıca birbirleri ile de ilişkide bulunurlar.

Uluslararası pazarlara girişte hangi özellikler dikkate alınarak bir sıralama ve tercih yapılır?

İşletmeyi kuşatan yakın çevresel faktörler; devlet ve yerel yönetim düzenlemeleri, pazar koşulları ve müşteri özellikleri, satıcılar ve tedarik ortamı, işçi-işveren ilişkileri ve sendikalar, finansal kurumlar, rakipler ve rekabet başlıkları altında incelenebilir.

Küresel stratejilerin yarar ve sakıncaları nelerdir?

Küresel stratejinin yararları; üretim maliyetlerini düşürmek, ürün ve üretim programlarının kalitesinde iyileşme, genişletilmiş müşteri önceliği sağlama ve artan rekabet kaldıracının sağlanması; sakıncaları ise yalnızca küresel rekabet konumlarını genişletme amacıyla bir pazara girip yerleşme, ürün standardizasyonu, faaliyet yoğunlaşma, tekdüze pazarlama ve bütünleşmiş rekabetçi hareketler şeklinde sıralanabilir.

Endüstri özelliklerinin ve koşullarının küreselleşmeye etkileri nelerdir?

Çevresel analizler konusunda toplanan bu veriler işlenerek geleceğin tahmin edilmesinde ve planlanmasında kullanılır. Planlamada çeşitli planlama tekniklerinden yararlanılır.

11. Stratejinin Uygulanması: Örgütsel Yapı ve Kaynak Dağılımı

Stratejinin yaşama geçirilmesi için en uygun örgütsel yapı nasıl belirlenir?

Strateji ne kadar iyi planlanmış ve seçilmiş olursa olsun işgücünün bu strateji uygulayabilmesi için yeterli bir örgütsel yapıya gereksinim duyulur. Diğer yandan örgütsel yapı ve yapı içindeki insanların özellikleri, beklentileri, değerleri ve becerileri stratejinin seçimini ve planlanmasını önemli ölçüde etkiler. Daha açık bir ifadeyle yapı stratejisiz, strateji de yapısız olamaz.

Başlıca örgütsel yapılarla, örgütsel yapı geliştirme ve bu yapıyı stratejiye uygulamanın nedenleri nelerdir?

Stratejik açıdan büyüme ve gelişmelere uygun olarak değişen başlıca örgütsel yapılar; girişimci yapı, fonksiyonel yapı, çok yönlü yapı, coğrafi ve çok uluslu yapı, çok bölümlü yapı, stratejik iş birimleri yapısı, matris yapı ve şebeke yapısıdır. Örgütsel yapı kurma ve strateji değiştikçe onu geliştirmenin ana nedeni, yönetimin örgütü gereğince kontrol edebilmesi için görev ve yetkileri yeniden dağıtmak ve belirlemektir. Bir diğer amaçsa işletmede çalışanların bir araya gelip işbirliği yapmalarından ortaya çıkan bir sinerji gücü yaratmak ve örgüt bölüm ve kurumları arasında uygun bir iletişim sistemi oluşturmaktır.

İşletme kaynakları neleri kapsar?

Stratejik amaçlara ulaşmada, seçilen stratejiler doğrultusunda işletme kaynaklarının etkin ve verimli bir şekilde faaliyette bulunulan endüstrilere, stratejik iş birimlerine ve fonksiyonel departmanlara dağıtılması, stratejik yönetimin önemli halkalarından birini oluşturmaktadır. İşletme kaynaklarını beş ana grupta toplamak mümkündür. Bunların temelini finansal (parasal) kaynaklar, diğerlerini de fiziksel, beşeri, örgütsel ve teknolojik kaynaklar oluşturur.

Kaynak dağılımı ana şirket, işletme ya da stratejik iş birimi düzeyinde ve fonksiyonel düzeyde nasıl belirlenir?

Strateji uzmanlarının hangi bölüm, departman ya da SİB’ne kadar kaynak ayrılacağı, hangi maddi kolaylıklara ve hangi yönetsel kadrolara sahip olacaklarına ait kararlar da kaynak dağılımı konusunu ilgilendirmektedir. Kaynak tahsisinde kaynakların etkili ve verimli bir şekilde dağıtılması için iki önemli unsur vardır. Bunlardan birincisi kaynakların nereye ve ne kadar tahsis edileceği, ikincisiyse bu tahsisatın ne zaman yapılması gerektiğidir. Bütçeler kaynakların nereye, ne kadar, ne zaman dağıtılacağı konusunda üst yönetime yardımcı olan en önemli araçlardır.

12. Stratejilerin Uygulanması: Örgüt Kültürü, Strateji ve Liderlik

Örgüt kültürü kavramı, önemi ve stratejinin başarılı şekilde uygulamalardaki rolü nasıl açıklanır?

Örgüt kültürü, örgüt üyelerinin paylaştıkları anahtar değerler, standartlar, normlar, inançlar ve anlayışlar topluluğu olarak tanımlanabilir. Bir örgüt içinde yaşayan ve onun üyesi olan kişiler, davranışları ile örgütün kültürel özelliklerini benliklerine sindirerek davranışları için köklü gelenekler, ahlâki tavırlar ve alışkanlıklar edinirler.

Çeşitli değişkenlerin ışığı altında oluşabilecek farklı kültür çeşitleri ne şekilde ortaya konur?

Örgüt kültürü için çeşitli düşünürler tarafından bir takım sınıflamalar yapılmıştır. Bunlardan birisine göre örgüt kültürü; etkileşen, bütünleşik, müteşebbis ve sistematik kültürler olmak üzere dörde ayrılarak incelenmiştir. İşletme kültürü konusunda danışmanlık yapan düşünürler de çevre ve örgüt kültürü arasındaki ilişkileri iki boyutlu değişken üzerinde, dört değişik kültür biçiminde açıklamaktadırlar. Bunlar; sert erkek, maço kültürü, çok çalış/sert oyna kültürü, şirketinin üzerine iddiaya gir kültürü ve süreç kültürüdür. Örgütlerin kültür tiplerini ise; koruyucu, geliştirici, analizci ve tepki verici kültür tipi olmak üzere dert grupta incelememiz mümkündür.

Lider ve liderlik kavramlarının stratejik değişimlerdeki önemi nedir?

Farklı kültürel mozaiğe sahip bireyleri belirli amaçlar, normlar, değerler ve kültür ortamına sahip işletme içinde bir arada tutma ve verimli bir şekilde çalıştırma liderlik bilgi ve becerisini gerektirir. Liderlik bir grup insanı belirli amaçlar etrafında toplayabilme, bu amaçları gerçekleştirmek için onları, ne yapacakları konusunda harekete geçirme bilgi ve yeteneklerinin toplamıdır. Stratejilerin başarılı olabilmesi için iş başında bulunan yöneticilerin gerek şirket, gerek stratejik iş birimi ve gerekse de fonksiyonel düzey stratejileri bakımından alınacak tüm kararlarda bilgi, tecrübe ve yeteneklere sahip olmaları gerekmektedir.

Farklı stratejik alternatiflerle liderin özellikleri arasındaki ilişkiler nelerdir?

Başarılı olmak isteyen liderler öncelikle işletmelerinin değişimci, yenilikçi ve rekabetçi geniş bir vizyona sahip olmaları ile ilgilenirler sonra bu yönlendirme doğrultusunda işletmelerinin iskeletini oluşturan mevki, görev ve sorumlulukları tayin ederek örgütsel biçim, yapı ve sistemlerini tasarlarlar.

Stratejinin önemli ölçüde değişiminde değişimci ve reformcu liderin görev ve rolleri nelerdir?

Değişimci liderliğin günümüzün değişen ve gittikçe artan rekabet koşullarında önemi gittikçe artmaktadır. Gelecekte daha da öneminin artacağı ve pek çok kuruluş için gerekli olacağı düşünülen liderlik üç aşamalı olarak ele alıp incelenebilir. Bu evreler; Değişim ihtiyacının fark edilmesi, Paylaşılan bir vizyon oluşturma, Değişimi kurumsallaştırma olarak ifade edilebilir.

13. Stratejilerin Değerlendirilmesi ve Kontrolü

Stratejik kontrol sürecinin kapsamı ve içeriği nasıl ifade edilir?

Stratejik yönetim sürecinin son evresini seçilen stratejinin değerlendirilmesi, değerlendirme ölçütlerinin belirlenmesi ve kontrolün yapılması oluşturur. İşletmenin tepe yöneticileri stratejinin değerlendirilmesi evresinde stratejik seçimlerin ve bunlarla ilgili kararların işletmenin genel amaçlarını gerçekleştirip gerçekleştirmediğine bakarlar.

Geleneksel ve çağdaş stratejik kontrol süreçleri nasıl ifade edilir ve birbirlerinden farkları nelerdir?

Geleneksel kontrol sistemlerinde geri besleme “feedback” niteliğinde olan kontrolü, çağdaş özelliğe kavuşturmak için ileriyi besleme “feedforward” hale getirmeli veya bu niteliği de kazandırmalıdır. Böylece kontrol yapanlar önemli değişim ve trendleri de izleyerek değişmesi gereken hedef, standart ve stratejilerin zamanında değişmesine yardımcı olurlar.

Niceliksel ve niteliksel standart ve ölçütler ne ifade eder?

Stratejik yönetim açısından geliştirilecek olan ölçütler firmanın bütünü için kapsamlı hedeflerin, stratejilerin tutarlı ve çevre koşulları ve işletme imkânları ile uygun ve çalışabilir olup olmadıklarını belirleyebilir nitelikte olmalıdır. Başlıca niteliksel ölçütler olarak farklı düşünürler tarafından değişik listeler geliştirilmiştir. Niceliksel ölçütler, aşamalar halinde stratejinin başarısını ortaya koyar. Stratejik amaçların başarılma durumu hakkında sonuçlar çıkartılmasına olarak sağlar. Niteliksel ölçütler ise sayısal ölçütlerin yetersiz kaldığı hallerde, yargılarımızı daha da güçlendirmek ve belirsizliği ortadan kaldırmak için kullanılır.

Stratejik kontrol için kullanılabilecek başarı değerleme ölçütleri nelerdir?

Bazı stratejik başarı değerlendirme ölçütleri;
– ürün kalitesi
– yönetim kalitesi
– yaratıcılık, yeni ürünler
– uzun dönemli yatırım imkânları
– mali yapının sağlamlığı
– işletmenin toplum ve çevre sorumluluğu
– işletme varlıklarının kullanımı, kapasite kullanımı
– işletmenin yetenekli insanları çekme, geliştirme ve elde tutma becerisi vb. olarak sıralanabilir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter picture

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook photo

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ photo

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

Takip Et

Her yeni yazı için posta kutunuza gönderim alın.

%d blogcu bunu beğendi: